Фільм Андрэя Куцілы «Лісты» пра рэпрэсіі ў Беларусі атрымаў прэмію на Венецыянскім кінафестывалі

Беларускі фільм «Лісты» (англійская версія Let­ters from the Silenced Coun­try) стаў адным з лаўрэатаў 83-га Венецыянскага міжнароднага фестывалю.

Кадр з фільму. Правы: Cour­tesy of DocE­du Foun­da­tion

Як паведамляецца на сайце фестывалю, фільм удастоены прэміі The Impact Gold­en Globes Prize for Doc­u­men­tary (узнагарода “Залатога глобуса” за ўплыў у дакументальным кіно).

На Венецыянскім фестывалі прэмія ўручаецца ў якасці незалежнага прыза. Ёй адзначаюцца карціны, якія валодаюць высокім мастацкім узроўнем і пры гэтым падымаюць вострыя сацыяльныя праблемы.

Фестываль праходзіў 2–12 верасня.

Каманда фільма «Лісты» («Лісты з маўклівай краіны») на Венецыянскім кінафестывалі, 9 верасня 2026 года / Aurore Marechal / Get­ty Images

Пра тое, што прэм’ера фільма “Лісты” адбудзецца на Венецыянскім міжнародным фестывалі, паведаміў у ліпені рэжысёр карціны Андрэй Куціла.

У апісанні фільма ў праграме фестывалю гаварылася, што “гэта гісторыя сучаснай Беларусі, расказаная праз гісторыі людзей, якія перажылі зняволенне, рэпрэсіі і выгнанне, — галасы, якія аўтарытарны рэжым прымусіў замаўчаць”.

Кожная гісторыя ў фільме раскрывае асобны досвед рэпрэсій. Сярод герояў бацька, які хаваецца ад сачэння, каб пазбегнуць арышту і расстання з дачкой, былы крымінальны следчы, які ўцякае з Беларусі, студэнтка Кася, асуджаная за ўдзел у пратэстах, якая выжывае дзякуючы маляванню, 50-гадовы Вітольд Ашурак, палітвязень, які загінуў у турме (яго гісторыя разгортваецца пры дапамозе фотаздымкаў, дасланых сябрам).

“Мы не разлічвалі, што можам трапіць на такі фестываль. Зараз наогул нават няма ні хвіліны, бо працуем дзень і ноч. Усе мы ведаем, што ў свеце тры галоўныя кінафестывалі — гэта Канскі, Венецыянскі і Берлінскі. Таму мы маглі пра такое толькі марыць”, — сказаў “Позірку” ў ліпені Андрэй Куціла.

Рэжысёр-дакументаліст адзначыў, што стваральнікі фільма хацелі б, каб “Лісты” ўбачылі ў Еўропе і Амерыцы, для гэтага карціну планавалі рабіць сумесна з вядомымі заходнімі тэлеканаламі — нямецкімі Deutsche Welle, ZDF, французска-нямецкім Arte, польскім TVP.

“Мы, беларусы, добра ведаем, што ў нас адбываецца ўнутры. Мы самі адчуваем свой боль. А як дайсці з нашай праблемай далей? Мастацкая форма ў пэўным сэнсе пашырае гэтыя магчымасці.

Мы думалі, што гэта можа дапамагчы людзям далёка за межамі краіны зразумець, што мы перажылі, што мы перажываем і што можа з намі быць у будучыні. І каб пазбавіцца ад гэтага стэрэатыпу, калі нас часта змешваюць з расіянамі або атаясамліваюць з палітыкай Расіі ці нават палітыкай беларускага рэжыму”, — адзначыў рэжысёр.

Андрэй Куціла нарадзіўся ў 1983 годзе ў Баранавічах (Брэсцкая вобласць). У 2007 годзе атрымаў ступень па журналістыцы Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 2009 годзе скончыў Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў. Зняў больш за 10 фільмаў, лаўрэат шэрагу міжнародных кінапрэмій. Заснавальнік Беларускай незалежнай кінаакадэміі.